اوّل آورده‌ايم به ياد داشته باشى ، كه در دستور تخليه و پاكسازى ذكر شده است . گفتيم اندام جاى تغيير مجرا را ببند و ماساژ تند و غيره بده ، بايد ماساژ و بند و بست و غيره در نزديكترين منطقه به اندام مبتلا به خونريزى صورت گيرد و بعد از آن پايين‌تر آيد . و نبايد توقع داشته باشى كه اين نوع تبديل مجراى خون يا خونگيرى از طرف مقابل براى علاج نهايى خونريزى كافى است و نيازى به معالجات ديگر ندارد . يكى از طرق علاج خونريزى كه خون بند آيد ، گفتيم خون منعقد گردانيدن است . - چگونه و به چه طريقى خون را منعقد مىگردانى ؟ - اگر كسى مثلا خون زياد و به شدت از بينىاش ريزش مىكند يا خونريزى از بينى نيست و از جايى همانند آن است ، دو راه دارد : 1 - بيمار غذايى بخورد كه كيموس پرمايه داشته باشد . كيموس پرمايه خون را غليظ و پرمايه مىكند ؛ مثلا عدس و عناب و امثال آنها را بخورد . 2 - راه دوم آن است بيمار چيزهاى مخدر تناول كند ، آب سرد بنوشد ، به هواى سرد برود كه بر تنش تأثيرگذارد ، بخوابد ، و گاهى احتمال دارد كه غش كند و خونريزى بند آيد . طريقه‌اى كه در بخش اخير ذكر شد ، يعنى بستن رگى است كه خون از آن مىجهد ، نكته‌اى دارد كه نبايد آن را فراموش كنى . اگر رگ دهان باز كرده و خون جهان از شريان است و با يكى از دو طرف قلب پيوند ندارد ، اگر آن را بستى كار بر مرام صورت مىگيرد . اكنون اگر شريان با هر دو طرف راست و چپ قلب ( با شاخه رگهاى شريانى ) در تماس باشد ، چه مىكنى ؟ اگر آن شاخه را بستى كه خونريزى مىكند ، شعبهء ديگر كه از آن طرف قلب با اين شريان در تماس است ، به جاى شاخهء بسته خون را تحويل مىگيرد و نزيف از جريان نمىافتد . پس در اين حالت به جاى يكى بايد دوتا را ببندى . البته قبل از شروع كردن به بستن رگ بايد خوب تشخيص دهى كه منشأ رگ خونريز در كجاى بدن واقع شده است . ممكن است مبدأ آن در پايين‌تر از رگ خونريز باشد ؛ مثلا در گردن چنين است . مبدأ رگ گردن پايين‌تر از گردن واقع شده است . در بعضى اندامان منشأ رگ خونريزكننده در بالاتر از آن قرار دارد . مثلا در ران و در پا چنين است . هرگاه درست جهت رگ خون جهان را پيدا كردى ، آنگاه بستن را اجرا كن ! - رگ را چطور به دست مىآورى كه ببندى ؟ - بايد وسيلهء قلاب جراحى يا شق كردن كمى از گوشتى كه رگ را پوشانده است ، رگ را رو كنى و بعدا بپيچى و بعد از پيچيدن وسيلهء باند برگزيده‌ات ، داروهايى را مصرف كنى كه بعدا ذكر خواهيم كرد . اگر رگ پاره شده از رگهاى جهنده يعنى شريانى بود ، بهتر آن است كه وسيلهء بستن ، نخ كتانى باشد . و اگر ناجهنده امّا از رگهاى كلفت بود ، باز آن را با نخ كتانى بپيچى خوب است كه نگذارى خونى از آن به بيرون راه يابد . همين‌كه رگ را بستى داروها را بر آن بگذار و تا روز سوم و چهارم بازش مكن ! آنگاه نگاه